Tại sao bây giờ tôi mới bắt đầu viết?

01 Nov 2024·5 phút đọc

Thực ra tôi đã muốn bắt đầu viết từ lâu. Tôi nói “start writing” thay vì chỉ “write” vì trong suy nghĩ của tôi, viết lách luôn có vẻ là một hoạt động dành riêng cho những người có điều gì đó quan trọng hơn tôi để chia sẻ. Đó là lý do tôi trì hoãn, vì tôi nghĩ mình chẳng có gì đáng kể để chia sẻ. Ít nhất là không có gì xứng đáng để người khác bỏ thời gian đọc, nên tôi chưa bao giờ bắt đầu viết.

Đó là trước khi tôi đọc “Putting Ideas into Words” của PG¹. Có lẽ tôi nên nhận ra sớm hơn rằng mình luôn có một cách nhìn méo mó về thế giới, trong đó việc viết phục vụ một mục đích và ý nghĩa bên ngoài, một dạng cơ chế xác nhận của xã hội. Tôi từng nghĩ rằng nếu có thể viết như những người mình ngưỡng mộ, tôi có thể trở thành giống họ. Nhưng điều đó chỉ là một nhận thức sai lầm.

Writing about something, even something you know well, usually shows you that you didn’t know it as well as you thought. Putting ideas into words is a severe test.

Thực ra, viết là dành cho chính mình. Không phải để trở thành hiện tượng đình đám tiếp theo trên internet. Cũng không phải để viết nên một thứ kinh điển tồn tại mãi mãi. Nó dành cho tôi, để tôi tìm hiểu về bản thân. Đó là một bài kiểm tra xem tôi có thực sự suy nghĩ sâu sắc về tất cả những ý tưởng trong đầu hay không. Hay tôi chỉ thích nghĩ ngợi về mọi thứ, nhưng chẳng điều gì trong số đó có nội dung đáng để khám phá thêm.

If writing down your ideas always makes them more precise and more complete, then no one who hasn’t written about a topic has fully formed ideas about it. And someone who never writes has no fully formed ideas about anything nontrivial.

It feels to them as if they do, especially if they’re not in the habit of critically examining their own thinking. Ideas can feel complete. It’s only when you try to put them into words that you discover they’re not. So if you never subject your ideas to that test, you’ll not only never have fully formed ideas, but also never realize it.

PG đã nói chính xác nỗi sợ của tôi². Làm sao tôi có thể kiên định để những ý tưởng này dẫn đường cho cuộc đời mình, khi tôi thậm chí còn chưa dành đủ thời gian để xem xét thấu đáo bất kỳ ý tưởng nào? Chẳng phải đó đơn thuần là sự thiếu hiểu biết sao? Và trong chuyện này cũng chẳng có niềm hạnh phúc nào cả!

Mù quáng đi theo những suy nghĩ như vậy dường như chẳng khác gì tung xúc xắc để ngẫu nhiên chọn trở thành bác sĩ hay kỹ sư. Dù tôi có khả năng theo đuổi cả hai con đường, một lựa chọn có ý nghĩa đòi hỏi sự tự vấn sâu sắc. Đôi tay run rẩy của tôi sẽ biến tôi thành một mối nguy trong phòng phẫu thuật, nhưng trớ trêu thay, tôi lại có thể hàn các linh kiện điện tử với độ vững đáng ngạc nhiên. Tôi thích xây dựng và sửa chữa đồ vật, không phải con người. Sự tự nhận thức như vậy chỉ đến từ việc suy ngẫm cẩn thận.

Giờ đây, tôi nghĩ rằng theo thời gian, suy nghĩ của mình có thể thay đổi. Những ý tưởng tôi bày tỏ trong các bài luận này thậm chí có thể mâu thuẫn với con người tôi sẽ trở thành vào một ngày nào đó. Nhưng nỗ lực diễn đạt chúng thành lời sẽ không bao giờ là lãng phí. Những bài luận này là bằng chứng rằng đã có lúc tôi dành thời gian suy ngẫm sâu sắc về những vấn đề đó và có đủ can đảm để chia sẻ chúng với thế giới. Chỉ riêng điều ấy đã cho tôi sự tự tin để tiến về phía trước với một niềm tin mà nếu không viết ra, tôi sẽ không bao giờ có được.

Tôi hy vọng qua đó cũng đã truyền cảm hứng để bạn viết. Không phải vì bất kỳ sự công nhận bên ngoài nào khác, mà vì chính bạn. Bởi cách tốt nhất để trở nên độc đáo là tự mình suy nghĩ.

Putting ideas into word by Paul Graham ↑
Other quotes that I like from the essay above: ↑
- You know that putting your ideas into words changed them.
- You can know a great deal about something without writing about it. Can you ever know so much that you wouldn’t learn more from trying to explain what you know? I don’t think so.
- In both cases there were things I didn’t consciously realize till I had to explain them. And I don’t think my experience was anomalous. A great deal of knowledge is unconscious, and experts have if anything a higher proportion of unconscious knowledge than beginners.